Wanneer schrijf je te ligt en wanneer te licht
De vraag is: schrijf je te ligt of te licht? Het duidelijke antwoord: bijna altijd schrijf je te licht. De vorm te ligt komt alleen voor als je het werkwoord liggen gebruikt, en dat is in de praktijk veel minder vaak dan het bijvoeglijk naamwoord licht. Daarom voelt te licht bijna altijd het meest natuurlijk en is dat in de meeste zinnen ook echt de juiste keuze.
Het verschil tussen ligt en licht
Om het goed te begrijpen, is het belangrijk om het verschil te kennen tussen ligt en licht. Ligt is een werkwoordsvorm van liggen. Je gebruikt ligt als je wilt zeggen waar iets zich bevindt of hoe het geplaatst is. Licht is een bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord. Als bijvoeglijk naamwoord gebruik je het om aan te geven dat iets weinig weegt of weinig zwaar is. Als zelfstandig naamwoord gebruik je het voor verlichting, bijvoorbeeld van een lamp of de zon.
Wanneer kies je voor te licht
Je gebruikt te licht wanneer je bedoelt dat iets niet zwaar genoeg is of onvoldoende kracht, gewicht of stevigheid heeft. Dit zie je veel in situaties waarin je beoordeelt of iets geschikt is voor een bepaalde taak. Denk aan materialen, gereedschap, kleuren of figuurlijk gebruik, zoals in een beoordeling van een tekst of argument. Te licht geeft aan dat er een tekort is ten opzichte van wat gewenst of nodig is.
Voorbeelden waarin te licht correct is
Als je zegt dat een jas te licht is, bedoel je dat hij niet warm genoeg is. Een kleur kan te licht zijn wanneer je bijvoorbeeld een muur wilt schilderen en de tint onvoldoende dekking of uitstraling heeft. Ook in figuurlijke zin gebruik je te licht, zoals bij een voorstel dat inhoudelijk te licht is of bij een straf die volgens sommigen te licht wordt gevonden. In al deze gevallen gaat het om een eigenschap en kies je voor licht met een ch.
Wanneer is te ligt toch juist
De vorm te ligt is alleen correct als je verwijst naar de ligging van iets en het werkwoord liggen nodig is. Dat betekent dat je het zelden nodig hebt en dat veel mensen het helemaal niet gebruiken. Toch kan het in bepaalde zinnen wel degelijk kloppen. Belangrijk is dat je dan altijd kunt terugdenken aan de basisvorm liggen en dat je niet over het gewicht of de zwaarte van iets praat.
Voorbeelden waarin te ligt correct is
Een zin als de kast te ligt tegen de muur kan staan is gevoelsmatig vreemd, maar wel mogelijk als je bedoelt dat hij te ver van de muur af ligt. Ook kun je zeggen dat een kabel te ligt in de goot als hij niet op de juiste plek ligt. In deze zinnen draait het om de positie, niet om het gewicht. Twijfel je of het ligt of licht moet zijn, vraag jezelf dan af of je het kunt vervangen door liggen. Kan dat, dan is ligt logisch. Gaat het om zwaar of niet zwaar genoeg, dan kies je altijd voor licht.
